Say nắng khi du lịch Đà Nẵng: Khi nào gọi cấp cứu?

Nắng, độ ẩm, hoạt động ngoài trời kéo dài và thiếu nước có thể khiến du khách mệt do nóng, kiệt sức do nóng hoặc sốc nhiệt. Trong cách nói thông thường, các tình trạng này thường được gọi chung là “say nắng”, nhưng mức độ nguy hiểm và cách xử lý không giống nhau.

Nội dung dưới đây tổng hợp các nguyên tắc sơ cứu phổ biến của cơ quan y tế và tổ chức cấp cứu như CDC Hoa Kỳ, NHS và Hội Chữ thập đỏ. Bài viết giúp nhận biết tình huống và thực hiện sơ cứu ban đầu, không dùng để tự chẩn đoán hoặc thay thế tư vấn của nhân viên y tế. Nếu người bệnh lú lẫn, ngất, co giật hoặc có biểu hiện bất thường nghiêm trọng, hãy gọi 115 ngay.

Hiểu đúng về say nắng khi du lịch Đà Nẵng

Các vấn đề sức khỏe do nóng thường xuất hiện theo nhiều mức độ:

  • Mệt do nóng hoặc chuột rút do nóng: khát, mệt, co rút cơ sau khi đi bộ, tắm biển hoặc vận động lâu.
  • Kiệt sức do nóng: cơ thể chưa điều hòa nhiệt hiệu quả, thường có đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, yếu sức và đổ nhiều mồ hôi. Người bệnh nhìn chung vẫn tỉnh táo, giao tiếp được.
  • Sốc nhiệt: tình trạng cấp cứu khi khả năng điều hòa thân nhiệt suy giảm nghiêm trọng. Dấu hiệu đáng lo nhất là thay đổi ý thức như lú lẫn, nói không rõ, hành vi bất thường, co giật hoặc bất tỉnh.

Sốc nhiệt có thể xảy ra dù da còn đổ mồ hôi. Vì vậy, không nên dùng tiêu chí “có mồ hôi hay không” để loại trừ tình trạng nguy hiểm. Cũng không cần chờ đo được nhiệt độ cơ thể mới gọi cấp cứu nếu đã có rối loạn ý thức.

Khi lên kế hoạch du lịch, nên chủ động xếp lịch tham quan Đà Nẵng trong ngày nắng nóng để giảm thời gian hoạt động liên tục ngoài trời.

Phân biệt dấu hiệu cần nghỉ với dấu hiệu cấp cứu

Ảnh minh hoạ: Say nắng khi du lịch Đà Nẵng: Khi nào gọi cấp cứu?
Tình trạng Dấu hiệu thường gặp Hành động phù hợp
Mệt hoặc chuột rút do nóng Khát, mỏi, co rút cơ, đổ mồ hôi nhưng vẫn tỉnh táo Dừng vận động, vào nơi mát, uống từng ngụm nước và theo dõi
Kiệt sức do nóng Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, yếu sức, da ẩm, đổ nhiều mồ hôi, có thể choáng khi đứng Làm mát ngay, bù nước nếu tỉnh táo; tìm hỗ trợ y tế nếu không cải thiện hoặc triệu chứng nặng lên
Nghi sốc nhiệt Lú lẫn, mất định hướng, nói khó, đi loạng choạng, hành vi bất thường, co giật, ngất hoặc da rất nóng Gọi 115 và làm mát liên tục trong lúc chờ cấp cứu

Một người đang mệt do nóng cần được đánh giá lại liên tục. Nếu ban đầu họ còn trả lời bình thường nhưng sau đó trở nên lơ mơ, khó đánh thức hoặc không thể uống nước an toàn, hãy chuyển sang xử lý như tình huống cấp cứu.

Những trường hợp nên thận trọng hơn gồm trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh tim mạch hoặc bệnh mạn tính, người đang dùng thuốc ảnh hưởng đến khả năng điều hòa nhiệt và người chưa quen vận động trong thời tiết nóng. Không tự ý ngừng thuốc; có thể hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về lưu ý khi đi nắng.

Cách xử lý kiệt sức do nóng

Nếu người bệnh còn tỉnh táo, giao tiếp bình thường và không có dấu hiệu cấp cứu, hãy thực hiện lần lượt:

  1. Dừng hoạt động ngay: đưa người bệnh vào nơi có bóng râm, phòng điều hòa hoặc khu vực thông thoáng.
  2. Nới lỏng quần áo: tháo bớt áo khoác, ba lô và các lớp quần áo không cần thiết.
  3. Làm mát: dùng khăn ướt mát lau hoặc phủ lên da, kết hợp quạt; có thể tắm nước mát nếu người bệnh đứng vững và có người hỗ trợ.
  4. Bù nước từ từ: nếu người bệnh hoàn toàn tỉnh táo, không nôn và nuốt bình thường, cho uống từng ngụm nước mát. Đồ uống bù điện giải có thể hữu ích sau khi đổ nhiều mồ hôi, nhưng không nên uống quá nhanh.
  5. Cho nghỉ và theo dõi: không tiếp tục tắm biển, lái xe, đi bộ xa hoặc quay lại lịch trình ngay cả khi vừa thấy đỡ.

Hãy liên hệ cơ sở y tế nếu triệu chứng không cải thiện rõ sau khi nghỉ và làm mát, tái diễn, nôn nhiều hoặc nặng dần. Người có bệnh nền, đang mang thai, là trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi cũng nên được đánh giá y tế sớm hơn.

Không ép người đang lơ mơ uống nước vì có nguy cơ sặc. Không dùng bia rượu để “giải nhiệt”, không tự dùng viên muối và không dùng thuốc hạ sốt với mục đích xử lý tăng thân nhiệt do nóng.

Làm gì khi nghi ngờ sốc nhiệt?

Ảnh minh hoạ: Say nắng khi du lịch Đà Nẵng: Khi nào gọi cấp cứu?

Sốc nhiệt là tình trạng có thể đe dọa tính mạng. Dấu hiệu quan trọng gồm lú lẫn, mất phối hợp, nói không rõ, co giật, ngất hoặc không thể đánh thức bình thường.

Khi nghi ngờ sốc nhiệt:

  1. Gọi 115 ngay, hoặc nhờ một người gọi trong khi người khác bắt đầu làm mát.
  2. Đưa nạn nhân khỏi nguồn nóng, vào bóng râm hoặc phòng mát nếu có thể thực hiện an toàn.
  3. Cởi bớt quần áo ngoài và làm ướt da bằng nước mát, đồng thời quạt liên tục.
  4. Chườm mát vùng cổ, nách và bẹn bằng túi lạnh được bọc vải; không đặt đá trực tiếp lâu trên da.
  5. Không cho ăn hoặc uống nếu người bệnh lú lẫn, co giật, nôn nhiều hay bất tỉnh.
  6. Theo dõi hô hấp và mức độ tỉnh táo. Nếu người bệnh không thở bình thường, thực hiện hồi sinh tim phổi nếu đã được hướng dẫn và làm theo chỉ dẫn của tổng đài cấp cứu.

Nếu có đủ người hỗ trợ và điều kiện phù hợp, ngâm làm mát trong nước mát có thể giúp hạ nhiệt nhanh, nhưng phải giữ đầu và đường thở trên mặt nước. Không thực hiện theo cách có nguy cơ đuối nước, đặc biệt khi nạn nhân co giật hoặc bất tỉnh. Việc làm mát không được làm chậm cuộc gọi cấp cứu hoặc quá trình vận chuyển.

Dấu hiệu say nắng khi đi biển dễ bị bỏ qua

Ở bãi biển, cảm giác mát do gió hoặc nước có thể khiến du khách không nhận ra cơ thể đang mất nước và tích nhiệt. Các dấu hiệu ban đầu thường gồm:

  • Đau đầu, chóng mặt hoặc buồn nôn sau khi ở ngoài trời lâu.
  • Mệt bất thường, chân tay yếu, chuột rút.
  • Khát nhiều, khó tập trung hoặc phản ứng chậm.
  • Đi đứng không vững khi vừa rời khỏi nước.
  • Trẻ nhỏ cáu gắt, lừ đừ hoặc ít tương tác hơn bình thường.

Đưa người có các biểu hiện này lên bờ, vào chỗ mát và theo dõi sát. Không để họ tiếp tục bơi vì chóng mặt, yếu cơ hoặc lú lẫn làm tăng nguy cơ đuối nước.

Cháy nắng gây da đỏ, rát hoặc phồng rộp không đồng nghĩa với sốc nhiệt, nhưng hai tình trạng có thể xảy ra cùng lúc. Kem chống nắng giúp giảm tổn thương do tia cực tím nhưng không ngăn được kiệt sức do nóng; du khách vẫn cần nghỉ mát và uống nước phù hợp.

Nếu đau rát xuất hiện đột ngột sau khi xuống biển và có vệt tổn thương trên da, cần nghĩ đến nguyên nhân khác. Du khách có thể tham khảo cách xử lý khi bị sứa chích lúc tắm biển Đà Nẵng, đồng thời gọi hỗ trợ nếu khó thở, choáng hoặc có phản ứng toàn thân.

Cách phòng say nắng khi tham quan Đà Nẵng – Hội An

Ảnh minh hoạ: Say nắng khi du lịch Đà Nẵng: Khi nào gọi cấp cứu?

Sắp xếp lịch linh hoạt

Kiểm tra dự báo thời tiết, cảnh báo nắng nóng và chỉ số tia cực tím trước khi đi. Ưu tiên hoạt động ngoài trời vào thời điểm dịu hơn, xen kẽ điểm tham quan có bóng râm hoặc điều hòa. Không cố hoàn thành lịch trình khi cơ thể đã đau đầu, chóng mặt hoặc mệt bất thường.

Nếu tham gia chương trình có nhiều hoạt động ngoài trời, hãy hỏi trước về thời gian nghỉ, phương tiện di chuyển và khả năng điều chỉnh lịch. Việc chọn tour du lịch tại Đà Nẵng phù hợp đặc biệt quan trọng với gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền.

Uống nước đều trong ngày

Mang theo nước và uống đều thay vì chờ đến khi quá khát. Nhu cầu nước khác nhau tùy cơ địa, mức vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe nên không có một lượng cố định phù hợp với mọi du khách. Người phải hạn chế chất lỏng do bệnh tim, thận hoặc bệnh lý khác nên làm theo hướng dẫn của bác sĩ.

Hạn chế đồ uống có cồn trước và trong thời gian hoạt động ngoài trời. Sau khi đổ nhiều mồ hôi, nên nghỉ, ăn uống phù hợp và cân nhắc đồ uống bù điện giải thay vì chỉ tiếp tục vận động.

Chuẩn bị trang phục và điểm nghỉ

Chọn quần áo nhẹ, thoáng, màu sáng; đội mũ có vành và dùng kính chống nắng. Thoa kem chống nắng theo hướng dẫn trên sản phẩm và thoa lại khi cần, nhưng không xem kem chống nắng là biện pháp thay thế cho bóng râm, nghỉ ngơi hoặc bù nước.

Khi đi theo nhóm, nên thống nhất điểm nghỉ và để ý lẫn nhau. Một người đang lú lẫn do nóng có thể không tự nhận ra mức độ nguy hiểm hoặc không thể tự tìm trợ giúp.

Quy tắc quyết định nhanh cho du khách

  • Còn tỉnh táo, giao tiếp bình thường, chỉ khát hoặc mệt nhẹ: dừng hoạt động, vào nơi mát, uống từng ngụm nước và theo dõi.
  • Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, yếu sức hoặc đổ nhiều mồ hôi: xử lý như kiệt sức do nóng; làm mát ngay và không tiếp tục lịch trình.
  • Không cải thiện, nôn nhiều hoặc triệu chứng nặng lên: tìm hỗ trợ y tế.
  • Lú lẫn, nói khó, đi loạng choạng, co giật, ngất hoặc khó đánh thức: gọi 115, làm mát liên tục và không cho ăn uống.

Trong mọi trường hợp, ưu tiên an toàn hơn lịch trình. Khi không chắc người bệnh chỉ mệt do nóng hay đang chuyển sang sốc nhiệt, hãy gọi nhân viên y tế để được hướng dẫn thay vì chờ xuất hiện thêm dấu hiệu.

Related Posts

Kinh nghiệm đi làng gốm Thanh Hà: lịch trình tự túc

Kinh nghiệm đi làng gốm Thanh Hà: lịch trình tự túc

Làng gốm Thanh Hà phù hợp với du khách muốn tìm hiểu nghề thủ công, quan sát không gian làng và dành một buổi tham quan nhẹ…

Đặc sản Đà Nẵng mang lên máy bay: Cách đóng gói

Đặc sản Đà Nẵng mang lên máy bay: Cách đóng gói

Cập nhật ngày 20/02/2025. Quy định hành lý có thể khác nhau theo hãng, sân bay, loại vé và hành trình. Hành khách nên xác nhận trực…

Lần đầu đến Đà Nẵng nên ăn gì? Cách chọn món

Lần đầu đến Đà Nẵng nên ăn gì? Cách chọn món

Nếu chưa biết lần đầu đến Đà Nẵng nên ăn gì, bạn không cần cố thử thật nhiều món hoặc chạy theo danh sách quán nổi tiếng….

Quà Đà Nẵng cho người ăn chay: Cách đọc nhãn

Quà Đà Nẵng cho người ăn chay: Cách đọc nhãn

Chọn quà Đà Nẵng cho người ăn chay không chỉ là tìm sản phẩm có chữ “chay” trên bao bì. Người mua cần biết người nhận kiêng…

Thuê xe máy ở Đà Nẵng cần kiểm tra gì?

Thuê xe máy ở Đà Nẵng cần kiểm tra gì?

Nếu đang tự hỏi thuê xe máy ở Đà Nẵng cần kiểm tra gì trước khi nhận xe, bạn nên tập trung vào ba nhóm chính: giấy…

Mất giấy tờ khi du lịch Đà Nẵng: xử lý thế nào?

Mất giấy tờ khi du lịch Đà Nẵng: xử lý thế nào?

Khi mất giấy tờ khi du lịch Đà Nẵng, bạn nên xử lý theo thứ tự: bảo vệ tài khoản và tài sản, ghi lại thông tin…