Hội An không chỉ thu hút khách du lịc bởi những nét cổ kính từ ngàn xưa, mà còn bởi những giá trị truyền thống được gìn giữ lâu đời. Nghề làm tò he hay còn gọi với cái tên khác là con thổi được các nghệ nhân làng gốm Thanh Hà gìn giữ và phát triển, tạo nét riêng biệt mang hồn phố cổ. Và đây là món quà ý nghĩa, thú vị dành cho những người thân trong chuyến ghé thăm Hội An.
Làng gốm Thanh Hà được nhiều người biết đến bởi những sản phẩm mỹ nghệ tinh xảo, tỉ mỉ. Ngày nay, gắn liền với phát triển du lịch, người làm gốm đã đa dạng hóa sản phẩm của mình. Họ chế tác thêm nhiều sản phẩm gốm lưu niệm phục vụ cho nhu cầu của du khách. Tò he ra đời từ đó.
Trẻ con đất Quảng, không ai không biết đến tò he. Còn trẻ con làng gốm Thanh Hà hầu hết đều biết cách tạo ra sản phẩm này. Tò he được nặn bằng đất sét, ban đầu phỏng theo hình dáng của 12 con giáp. Nhưng về sau, người làm gốm bắt đầu nặn thêm nhiều con vật khác như voi, công, rùa, chim…
Để một con tò he ra đời phải qua rất nhiều công đoạn. Sau khi nặn xong hình dáng sản phẩm, người ta dùng que nhọn vẽ trang trí sao cho thật bắt mắt, sau đó mới khoét lỗ. Khoét lỗ phải canh làm sao cho khi thổi vào, âm thanh phát ra phải to và thanh.
Sau khi hoàn tất công đoạn nặn, tò he được mang ra phơi khô rồi đưa vào lò nung khoảng 20 tiếng. Có thể để tò he nguyên vẻ thô sơ, mộc mạc hoặc quét một lớp sơn nhũ, sơn bóng màu đỏ lên để khách hàng lựa chọn.
Vậy mới biết cho ra đời một con tò hè không hề dễ, tuy nhiên giá thành của nó thì lại rất rẻ. Một con tò he được bán ở phố cổ thường có giá 3.000 – 10.000 đồng tùy loại. Với khách nước ngoài, giá của sản phẩm có thể nhích hơn đôi chút, nhưng vẫn rất dễ mua. Chính vì vậy mà đây là một trong những món quà lưu niệm phổ biến nhất khi đến với Hội An.
Tò he có mặt từ những sạp nhỏ lẻ bên đường, trên những chiếc xe đẩy, và trong cả những cửa hàng bán đồ lưu niệm lớn ở phố Hội. Đây là loại đồ chơi rất đời thường, nhưng chính những giá trị đời thường ấy lại để lại trong lòng du khách biết bao xúc cảm.
Khách du lịch thích thú với tò he, người làm gốm lại có thêm niềm vui duy trì làng nghề. Tò he không chỉ là lựa chọn khi mua quà ở Hội An mà còn được bán ở các điểm du lịch nổi tiếng của cả nước như Nha Trang, thành phố Hồ Chí Minh… Thu nhập của các gia đình làm tò he từ đó mà khá lên.
Làng gốm Thanh Hà hiện nay đã trở thành một điểm tham quan của khách thập phương. Vé vào làng chỉ 15.000 đồng nhưng có thể vừa tham quan, vừa được tự tay làm những món đồ gốm cho riêng mình, lại còn được tặng quà mang về. Chính vì thế, nhiều năm nay, làng gốm Thanh Hà thu hút rất nhiều lượt khách du lịch.
Gắn với phát triển làng gốm, tò he đã góp phần không nhỏ vào việc gìn giữ nét đẹp văn hóa tinh thần mang hồn phố cổ. Ngoài ra còn là món quà vô cùng ý nghĩa dành cho du khách khi đến tham quan, du lịch tại Hội An
